Bài viết này phân tích vai trò quan trọng của khai thác bền vững và có trách nhiệm trong việc đảm bảo an ninh cung ứng khoáng sản quan trọng. Những khoáng sản này chỉ thực sự an toàn, đáng tin cậy và có khả năng phục hồi khi được sản xuất một cách bền vững và có trách nhiệm. Bài viết đánh giá tiến triển trong báo cáo môi trường-xã hội-quản trị (ESG) của ngành công nghiệp khai thác, xác định sáu lĩnh vực ESG ưu tiên có tác động đặc biệt quan trọng đến an ninh cung ứng, và phân tích xu hướng hiệu suất ESG trong ngành. Bài viết cũng xem xét các tiêu chuẩn bền vững tự nguyện hiện có và nỗ lực hướng tới hài hòa hóa tiêu chuẩn ESG. Năm khuyến nghị chính sách được đề xuất để thúc đẩy khai thác bền vững và có trách nhiệm, bao gồm cải thiện quy định, chi tiêu công có mục tiêu, thu thập dữ liệu tốt hơn, tăng cường tính minh bạch và hỗ trợ các tiêu chuẩn bền vững.
1. Giới thiệu
Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng toàn cầu, khoáng sản quan trọng đóng vai trò thiết yếu cho các công nghệ năng lượng sạch như xe điện, pin lưu trữ và năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, ngành công nghiệp khai thác truyền thống đã phải đối mặt với nhiều thách thức về môi trường, xã hội và quản trị (ESG). Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã nhấn mạnh rằng khoáng sản quan trọng không thể thực sự an toàn, đáng tin cậy và có khả năng phục hồi trừ khi chúng được sản xuất một cách bền vững và có trách nhiệm (International Energy Agency [IEA], 2023a).
Các vấn đề ESG trong khai thác khoáng sản không chỉ là những quan ngại về bền vững mà còn liên quan trực tiếp đến an ninh cung ứng. Các hoạt động khai thác không giải quyết tốt các vấn đề ESG thường phải đối mặt với sự phản đối của cộng đồng, sự gián đoạn hoạt động, chi phí tuân thủ cao hơn và khả năng tiếp cận thị trường bị hạn chế (Hund et al., 2020). Điều này có thể dẫn đến gián đoạn cung ứng, ảnh hưởng đến tính liên tục của chuỗi giá trị và cuối cùng làm chậm quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.
Bài viết này sẽ phân tích tình hình hiện tại của khai thác bền vững và có trách nhiệm trong lĩnh vực khoáng sản quan trọng, đánh giá tiến triển trong báo cáo ESG, xác định các lĩnh vực ưu tiên và đề xuất các giải pháp để thúc đẩy thực hành khai thác có trách nhiệm. Mục tiêu cuối cùng là xây dựng một chuỗi cung ứng khoáng sản bền vững, có khả năng phục hồi và có trách nhiệm để hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu.
2. Tiến triển trong báo cáo ESG
Trong những năm gần đây, ngành công nghiệp khai thác khoáng sản đã chứng kiến sự cải thiện đáng kể trong báo cáo ESG, phản ánh nỗ lực ngày càng tăng của các công ty trong việc theo dõi và cải thiện hiệu suất bền vững của họ. Đánh giá của IEA về tiến triển của các công ty khai thác trên nhiều khía cạnh ESG khác nhau – dựa trên các báo cáo và cam kết bền vững công khai từ 25 công ty lớn có sự hiện diện mạnh mẽ trong chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng – cho thấy tiến triển trong báo cáo và cam kết ngày càng tăng (IEA, 2023b).
Tất cả các công ty được đánh giá đều báo cáo nỗ lực cải thiện hiệu suất ESG của họ, mặc dù mục tiêu và cam kết có sự khác biệt đáng kể. Khoảng 20 trong số 25 công ty đã cam kết đạt phát thải ròng bằng không vào hoặc trước năm 2050, trong khi những công ty còn lại chưa thiết lập mục tiêu phát thải dài hạn rõ ràng (IEA, 2023b). Tuy nhiên, hầu hết các mục tiêu phát thải ròng bằng không này chỉ áp dụng cho phát thải từ hoạt động trực tiếp (phạm vi 1) hoặc từ năng lượng và nhiệt mua (phạm vi 2), bỏ qua các phát thải khác từ chuỗi giá trị của ngành (phạm vi 3). Chỉ khoảng năm công ty đã thiết lập mục tiêu giảm phát thải tuyệt đối 35% trở lên vào năm 2030 hoặc sớm hơn.
Đánh giá của IEA cũng cho thấy sự gia tăng đáng kể về tính khả dụng của dữ liệu ESG trong những năm gần đây. Số lượng công ty báo cáo đầu tư vào cộng đồng, tỷ lệ công nhân nữ và xả nước thải đã tăng 40% trở lên trong giai đoạn 2019-2023 (IEA, 2023c). Hiện nay, tất cả các công ty được đánh giá đều báo cáo phát thải khí nhà kính và gần 90% báo cáo tỷ lệ công nhân nữ, tỷ lệ thương tích và đầu tư cộng đồng. Điều này cho thấy ngành công nghiệp đang ngày càng nhận thức được tầm quan trọng của minh bạch và trách nhiệm giải trình trong các vấn đề ESG.
Tuy nhiên, vẫn còn những khác biệt đáng kể trong chất lượng và phạm vi báo cáo giữa các công ty, phản ánh nhu cầu cần có cách tiếp cận nhất quán và toàn diện hơn đối với báo cáo ESG trong ngành khai thác khoáng sản. Các công ty lớn, đa quốc gia thường có báo cáo ESG toàn diện hơn so với các công ty nhỏ hơn, cho thấy sự cần thiết phải tăng cường năng lực và nguồn lực cho các công ty nhỏ hơn để cải thiện thực hành báo cáo của họ (Hund et al., 2020).
3. Lĩnh vực ESG ưu tiên cho an ninh cung ứng
Mặc dù có nhiều rủi ro ESG có thể dẫn đến gián đoạn cung ứng, IEA đã xác định sáu lĩnh vực ưu tiên có tác động đặc biệt quan trọng đối với an ninh cung ứng khoáng sản quan trọng (IEA, 2023b). Những lĩnh vực này không chỉ đại diện cho những thách thức bền vững quan trọng mà còn là những điểm tiềm ẩn gây gián đoạn chuỗi cung ứng nếu không được quản lý hiệu quả.
Thứ nhất, quản lý nước là một vấn đề cấp bách đối với nhiều hoạt động khai thác khoáng sản. Các khoáng sản quan trọng thường nằm ở khu vực có mức độ căng thẳng về nước cao, tạo ra rủi ro cho cả hoạt động khai thác và cộng đồng địa phương. Theo nghiên cứu của Gleick (2022), khoảng 52% sản lượng đồng khai thác toàn cầu và 50% sản lượng lithium khai thác nằm ở các khu vực có mức độ căng thẳng về nước cao. Phát triển cơ sở hạ tầng đảm bảo tiếp cận nước an toàn cho cộng đồng địa phương có thể giúp các công ty ngăn chặn xung đột ở những nơi tiếp cận nước hạn chế, từ đó giảm thiểu rủi ro gián đoạn hoạt động.
Thứ hai, phát thải khí nhà kính đại diện cho một lĩnh vực rủi ro quan trọng. Các công ty không giảm và báo cáo phát thải khí nhà kính đối mặt với rủi ro tiếp cận thị trường và danh tiếng ngày càng tăng. Church và Crawford (2022) đã chỉ ra rằng nhiều quốc gia và khu vực đang xem xét áp dụng các cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, có thể ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của các sản phẩm khoáng sản carbon cao. Đầu tư vào năng lượng tái tạo tại chỗ và hiệu quả năng lượng không chỉ giúp giảm phát thải mà còn có thể cải thiện hiệu quả chi phí dài hạn của hoạt động khai thác.
Thứ ba, bảo tồn đa dạng sinh học ngày càng trở thành ưu tiên hàng đầu. Các hoạt động khai thác không giải quyết tác động đến đa dạng sinh học có thể đối mặt với rào cản pháp lý và rủi ro về danh tiếng và đầu tư. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các trầm tích khoáng sản nằm ở các khu vực đa dạng sinh học cao. World Economic Forum (2023) đã nhấn mạnh rằng khoảng 8% các mỏ khoáng sản toàn cầu nằm trong phạm vi 10 km từ các khu vực được bảo vệ, làm tăng khả năng xung đột giữa mục tiêu khai thác và bảo tồn.
Thứ tư, quyền con người là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến an ninh cung ứng. Tăng cường tiêu chuẩn quyền con người trong hoạt động khai thác có thể giảm thiểu gián đoạn hoạt động và giảm rút vốn do vi phạm quyền con người, bao gồm lao động trẻ em và lao động cưỡng bức. Đặc biệt, các vấn đề về lao động trẻ em trong khai thác cobalt ở CHDC Congo đã thu hút sự chú ý đáng kể và dẫn đến sự giám sát ngày càng tăng từ người tiêu dùng và nhà đầu tư (OECD, 2023).
Thứ năm, gắn kết với cộng đồng là yếu tố then chốt để duy trì “giấy phép xã hội” để hoạt động. Tham gia có ý nghĩa với cộng đồng địa phương và Người dân Bản địa có thể giúp các dự án có được và duy trì sự chấp thuận của xã hội. Theo World Bank (2023), xung đột với cộng đồng địa phương là nguyên nhân chính dẫn đến sự chậm trễ dự án và thậm chí đình chỉ hoạt động ở nhiều khu vực trên thế giới.
Cuối cùng, quản trị và chống tham nhũng là yếu tố cơ bản của khai thác có trách nhiệm. Giảm rủi ro tham nhũng và tăng cường quản trị có thể tạo điều kiện cho đầu tư và tăng cường niềm tin của công chúng vào hoạt động khai thác. Transparency International (2022) đã nhấn mạnh rằng ngành khai thác vẫn dễ bị tham nhũng, với các rủi ro xuất hiện trong nhiều giai đoạn từ cấp phép đến phân phối doanh thu.
4. Xu hướng hiệu suất ESG
Phân tích dữ liệu ESG từ các công ty khai thác lớn cho thấy một bức tranh phức tạp về tiến triển trong hiệu suất ESG thực tế. Trong khi có những cải thiện đáng kể trong một số lĩnh vực, những lĩnh vực khác vẫn cho thấy sự tiến bộ hạn chế hoặc thậm chí là xu hướng tiêu cực.
Một xu hướng tích cực đáng chú ý là sự cải thiện về tỷ lệ thương tích. Từ năm 2019 đến năm 2022, tỷ lệ thương tích được báo cáo trong ngành khai thác đã giảm gần 30%, phản ánh sự tập trung ngày càng tăng vào sức khỏe và an toàn của người lao động (IEA, 2023b). Điều này không chỉ có lợi cho người lao động mà còn giúp duy trì hoạt động ổn định và giảm gián đoạn liên quan đến các sự cố an toàn.
Đầu tư vào cộng đồng cũng cho thấy xu hướng tích cực, tăng vọt từ 0,3 tỷ USD năm 2019 lên 1 tỷ USD năm 2022 (IEA, 2023c). Sự gia tăng này phản ánh nhận thức ngày càng tăng về tầm quan trọng của việc xây dựng quan hệ tích cực với cộng đồng địa phương và đóng góp vào sự phát triển xã hội-kinh tế của các khu vực khai thác.
Về đa dạng giới, tỷ lệ công nhân nữ trung bình trong ngành đã tăng từ hơn 15% năm 2019 lên 20% năm 2022 (IEA, 2023b). Mặc dù vẫn còn thấp hơn nhiều so với tỷ lệ đại diện bình đẳng, xu hướng này cho thấy sự tiến bộ trong việc tạo ra một lực lượng lao động đa dạng hơn trong ngành khai thác, truyền thống vốn là ngành do nam giới thống trị.
Dữ liệu về quản lý tài nguyên cũng cho thấy một số cải thiện. Thông tin có sẵn chỉ ra rằng đã có sự gia tăng về lượng chất thải được thu hồi thông qua tái chế và tái sử dụng, cũng như tỷ lệ nước được tái chế hoặc tái sử dụng trong các cơ sở công nghiệp (IEA, 2023c). Những xu hướng này phản ánh nỗ lực hướng tới một mô hình khai thác tuần hoàn hơn, giảm thiểu tác động môi trường và tối đa hóa hiệu quả tài nguyên.
Tuy nhiên, không phải tất cả các xu hướng đều tích cực. Một số lĩnh vực cho thấy tiến bộ hạn chế hoặc thậm chí xu hướng tiêu cực. Đáng lo ngại nhất là sự gia tăng của lượng chất thải tạo ra trên mỗi đơn vị khoáng sản sản xuất, tăng hơn 20% từ năm 2019 đến năm 2022 (IEA, 2023b). Xu hướng này có thể do việc phát triển tài nguyên có chất lượng thấp hơn, đòi hỏi phải xử lý nhiều vật liệu hơn để sản xuất cùng một lượng khoáng sản, đặt ra thách thức lớn cho quản lý chất thải trong tương lai.
Tương tự, lượng nước tiêu thụ được báo cáo đã tăng khoảng 25% trong cùng giai đoạn, bất chấp rủi ro cung ứng ngày càng tăng liên quan đến hạn hán đối với đồng và các khoáng sản khác (IEA, 2023c). Xu hướng này đặc biệt đáng lo ngại trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng làm trầm trọng thêm căng thẳng về nước ở nhiều khu vực khai thác khoáng sản quan trọng.
5. Tiêu chuẩn bền vững tự nguyện
Tiêu chuẩn bền vững tự nguyện đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thực hành khai thác có trách nhiệm. Các tiêu chuẩn này cung cấp khung hướng dẫn để các công ty cải thiện hiệu suất ESG của họ và chứng minh cam kết với các bên liên quan. Trong những năm gần đây, số lượng các tiêu chuẩn bền vững trong ngành khai thác đã tăng lên đáng kể, phản ánh nhu cầu ngày càng tăng về hướng dẫn và đảm bảo trong lĩnh vực này.
Một trong những tiêu chuẩn nổi bật nhất là Nguyên tắc Khai thác và kỳ vọng hiệu suất của Hội đồng Quốc tế về Khai thác và Kim loại (ICMM). ICMM là một tổ chức quốc tế đại diện cho 27 công ty khai thác và kim loại hàng đầu thế giới và hơn 35 hiệp hội khu vực và hàng hóa. Các nguyên tắc của ICMM bao gồm 10 lĩnh vực, từ quyết định đạo đức đến bảo tồn đa dạng sinh học và tham gia cộng đồng (ICMM, 2023). Các công ty thành viên ICMM phải cam kết tuân thủ các nguyên tắc này và báo cáo tiến độ hàng năm.
Tiêu chuẩn Khai thác có trách nhiệm của Sáng kiến đảm bảo khai thác có trách nhiệm (IRMA) là một tiêu chuẩn toàn diện khác được phát triển thông qua quá trình tham vấn với nhiều bên liên quan. IRMA cung cấp một hệ thống đánh giá và chứng nhận bên thứ ba cho các hoạt động khai thác công nghiệp quy mô lớn, đánh giá hiệu suất của họ trên nhiều khía cạnh ESG (IRMA, 2023). Điểm mạnh của IRMA là sự tham gia của nhiều bên liên quan khác nhau trong quá trình phát triển tiêu chuẩn, bao gồm các tổ chức phi chính phủ, công đoàn, cộng đồng bị ảnh hưởng và người mua sản phẩm khai thác.
Các tiêu chuẩn quốc gia cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy khai thác có trách nhiệm. Hướng tới Khai thác bền vững (TSM) của Canada là một ví dụ nổi bật, yêu cầu các công ty thành viên đánh giá hiệu suất của họ trên nhiều giao thức khác nhau, bao gồm quản lý tailings, quan hệ với Người dân Bản địa và cộng đồng, và quản lý năng lượng và phát thải (Mining Association of Canada, 2023). TSM đã được áp dụng bởi các hiệp hội khai thác ở nhiều quốc gia khác, bao gồm Phần Lan, Argentina, Botswana, và Philippines.
Các sáng kiến tập trung vào khoáng sản cụ thể như Sáng kiến Khoáng sản có trách nhiệm cũng đã xuất hiện. Copper Mark, một ví dụ tiêu biểu, cung cấp một khung đảm bảo cho các địa điểm sản xuất đồng, đánh giá hiệu suất của họ trên 32 tiêu chí dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế về thực hành có trách nhiệm (Copper Mark, 2023). Cách tiếp cận dựa trên địa điểm này cho phép đánh giá và cải thiện hiệu suất ESG ở cấp cơ sở.
Mặc dù các tiêu chuẩn này có thể đều dẫn đến tính minh bạch và hiệu suất bền vững tăng lên, có những khác biệt lớn giữa chúng về yêu cầu nghiêm ngặt tổng thể, phạm vi áp dụng, cách tiếp cận tuân thủ và báo cáo, sự tiếp thu trong ngành, và hệ thống giám sát và đảm bảo (IEA, 2023b). Sự đa dạng này có thể gây nhầm lẫn cho các bên liên quan và tạo ra gánh nặng tuân thủ cho các công ty hoạt động trên nhiều khu vực pháp lý.
6. Tiến tới hài hòa hóa tiêu chuẩn ESG
Trong những năm gần đây, đã có tiếng vang ngày càng tăng kêu gọi hài hòa hóa hoặc hội tụ lớn hơn của các tiêu chuẩn ESG hiện có và sáng kiến bền vững trong ngành khai thác. Sự đa dạng của các tiêu chuẩn, mặc dù phản ánh sự phong phú của các cách tiếp cận và ưu tiên, cũng có thể dẫn đến sự chồng chéo, hiệu quả giảm và “mệt mỏi về đánh giá” trong ngành (World Economic Forum, 2023).
Một bước tiến đáng kể hướng tới sự hài hòa hóa diễn ra vào tháng 11/2023, khi Hội đồng Quốc tế về Khai thác và Kim loại (ICMM), The Copper Mark, Hiệp hội Khai thác Canada và Hội đồng Vàng Thế giới đã công bố rằng họ sẽ tìm cách hợp nhất các tiêu chuẩn riêng lẻ của họ thành một tiêu chuẩn khai thác có trách nhiệm toàn cầu với hệ thống giám sát đa bên liên quan (IEA, 2023b). Sự hợp tác này đại diện cho một nỗ lực quan trọng nhằm đơn giản hóa bối cảnh của các tiêu chuẩn và sáng kiến bền vững và thúc đẩy cải thiện hiệu suất ở quy mô lớn.
Các tổ chức tham gia đã bày tỏ kỳ vọng rằng quá trình hợp nhất sẽ kết hợp các thuộc tính tốt nhất của từng tiêu chuẩn riêng lẻ và có thể thực hiện bởi bất kỳ nhà khai thác mỏ nào ở cấp độ địa điểm. Tiêu chuẩn hợp nhất dự kiến sẽ có các yếu tố chính sau: cam kết khai thác có trách nhiệm, yêu cầu hiệu suất quy định nội dung, đảm bảo độc lập mạnh mẽ và mô hình quản trị đa bên liên quan (ICMM, 2023).
Một yếu tố then chốt của nỗ lực hài hòa hóa này là sự tham gia của nhiều bên liên quan khác nhau. Tiêu chuẩn hợp nhất dự kiến sẽ phát triển dựa trên đầu vào từ các nhà khai thác mỏ, cộng đồng bị ảnh hưởng, tổ chức xã hội dân sự, người bản địa, nhà đầu tư, chính phủ và khách hàng. Cách tiếp cận đa bên liên quan này nhằm đảm bảo rằng tiêu chuẩn cuối cùng phản ánh nhu cầu và ưu tiên đa dạng của tất cả các bên liên quan trong chuỗi giá trị khai thác (Copper Mark, 2023).
Một lợi ích tiềm năng khác của sự hài hòa hóa là cải thiện khả năng so sánh giữa các công ty và địa điểm khai thác. Khi các công ty tuân theo cùng một tiêu chuẩn với các yêu cầu đo lường và báo cáo nhất quán, các bên liên quan sẽ có thể đánh giá và so sánh hiệu suất một cách hiệu quả hơn. Điều này có thể tăng cường tính minh bạch trong ngành và cho phép đưa ra quyết định sáng suốt hơn về đầu tư, mua sắm và chính sách (World Bank, 2023).
Tuy nhiên, việc hài hòa hóa cũng đặt ra một số thách thức. Một lo ngại là tiêu chuẩn hợp nhất có thể hướng tới “mẫu số chung thấp nhất”, giảm yêu cầu để đạt được sự đồng thuận rộng rãi. Để giải quyết vấn đề này, các tổ chức tham gia đã nhấn mạnh cam kết duy trì mức độ nghiêm ngặt cao và xây dựng dựa trên các yếu tố mạnh nhất của mỗi tiêu chuẩn hiện có (ICMM, 2023).
Một thách thức khác là đảm bảo tính phù hợp của tiêu chuẩn hợp nhất với các bối cảnh hoạt động khác nhau. Các hoạt động khai thác trên khắp thế giới đối mặt với các thách thức ESG khác nhau tùy thuộc vào vị trí, quy mô, loại khoáng sản và bối cảnh xã hội-chính trị. Tiêu chuẩn hợp nhất sẽ cần cân bằng giữa tính nhất quán toàn cầu và sự linh hoạt để giải quyết các ưu tiên và thách thức cụ thể theo khu vực (Mining Association of Canada, 2023).
7. Khuyến nghị chính sách
Để thúc đẩy khai thác bền vững và có trách nhiệm, IEA đã phát triển năm khuyến nghị chính sách cho các nhà hoạch định chính sách. Những khuyến nghị này nhằm mục đích đảm bảo rằng chuỗi giá trị khoáng sản quan trọng không chỉ an toàn và đáng tin cậy mà còn bền vững và có trách nhiệm (IEA, 2023a).
Thứ nhất, cải thiện quy định là nền tảng của khai thác có trách nhiệm. Các chính phủ cần đảm bảo bảo vệ pháp lý và quy định mạnh mẽ cho môi trường, người lao động, Người dân Bản địa và cộng đồng. Tuy nhiên, quy định chỉ hiệu quả khi được hỗ trợ bởi các phương tiện thực hiện và thực thi đầy đủ. Điều này bao gồm việc cung cấp đủ nguồn lực cho các cơ quan quản lý, thiết lập cơ chế giám sát và tuân thủ rõ ràng, và đảm bảo hình phạt đủ mạnh để ngăn chặn vi phạm (OECD, 2023). Các quy định cũng cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh các thách thức và cơ hội mới nổi trong ngành khai thác.
Thứ hai, chi tiêu công có mục tiêu có thể là một công cụ mạnh mẽ để khuyến khích thực hành tốt hơn. Các chính phủ có thể sử dụng các công cụ tài chính như trợ cấp, khuyến khích thuế và các chương trình mua sắm công để thúc đẩy các thực hành khai thác bền vững và có trách nhiệm. Ví dụ, các khuyến khích thuế có thể được cung cấp cho các công ty đầu tư vào công nghệ phát thải thấp hoặc dự án bảo tồn nước (World Bank, 2023). Tương tự, việc đưa các tiêu chí ESG vào mua sắm công có thể tạo ra nhu cầu thị trường cho các khoáng sản được sản xuất một cách có trách nhiệm.
Thứ ba, dữ liệu được cải thiện là nền tảng của ra quyết định có thông tin. Các chính phủ nên tăng cường thu thập và báo cáo dữ liệu chi tiết và tiêu chuẩn hóa để cho phép so sánh chuẩn và theo dõi tiến trình trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Điều này có thể bao gồm việc hỗ trợ phát triển các khung báo cáo ESG tiêu chuẩn, thành lập cơ quan quốc gia hoặc khu vực để thu thập và phổ biến dữ liệu, và đầu tư vào nghiên cứu để cải thiện phương pháp đo lường tác động ESG (Hund et al., 2020). Dữ liệu tốt hơn không chỉ hỗ trợ giám sát tuân thủ mà còn cho phép xác định các lĩnh vực ưu tiên để cải thiện.
Thứ tư, tính minh bạch tăng cường trong toàn bộ chuỗi cung ứng là cần thiết để xây dựng niềm tin và thúc đẩy trách nhiệm giải trình. Các chính phủ có thể thúc đẩy tính minh bạch thông qua yêu cầu truy xuất nguồn gốc cải thiện, thực hiện thẩm định và báo cáo công khai về rủi ro và hành động giảm thiểu. Các sáng kiến như Sáng kiến Minh bạch Ngành Công nghiệp Khai thác (EITI) cung cấp khung hữu ích để cải thiện tính minh bạch trong hoạt động khai thác (Transparency International, 2022). Ngoài ra, các chính phủ có thể yêu cầu các công ty công bố thông tin về hiệu suất ESG, hoạt động thẩm định chuỗi cung ứng và các nỗ lực giảm thiểu tác động.
Thứ năm, hỗ trợ tiêu chuẩn bền vững có thể thúc đẩy việc áp dụng thực hành tốt nhất trong ngành. Các chính phủ nên hỗ trợ phát triển và áp dụng các sáng kiến giúp các công ty chứng minh rằng hoạt động của họ bền vững và có trách nhiệm. Điều quan trọng là đảm bảo tương thích chéo và khả năng tương tác giữa các tiêu chuẩn khác nhau để tránh gánh nặng tuân thủ không cần thiết (IEA, 2023b). Các chính phủ có thể hỗ trợ các tiêu chuẩn bền vững thông qua công nhận chính thức, hỗ trợ tài chính cho việc phát triển và triển khai, và tích hợp chúng vào các yêu cầu quy định khi thích hợp.
Những khuyến nghị chính sách này áp dụng cho tất cả các rủi ro ESG và có thể giúp xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản bền vững và có trách nhiệm cần thiết cho quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu. Bằng cách áp dụng cách tiếp cận toàn diện bao gồm quy định, khuyến khích tài chính, thu thập dữ liệu, tính minh bạch và hỗ trợ tiêu chuẩn, các chính phủ có thể thúc đẩy khai thác có trách nhiệm đồng thời đảm bảo an ninh cung ứng khoáng sản quan trọng.
8. Kết luận
Khai thác bền vững và có trách nhiệm là yếu tố cốt lõi của chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng an toàn, đáng tin cậy và có khả năng phục hồi. Trong bối cảnh nhu cầu khoáng sản quan trọng dự kiến tăng mạnh để hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng toàn cầu, việc đảm bảo rằng các khoáng sản này được sản xuất một cách bền vững và có trách nhiệm trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.
Ngành công nghiệp khai thác đã đạt được tiến bộ đáng kể trong báo cáo và hiệu suất ESG, với sự gia tăng tính khả dụng của dữ liệu và cam kết cải thiện trong các lĩnh vực như giảm phát thải khí nhà kính, an toàn lao động và đa dạng giới. Tuy nhiên, vẫn còn những thách thức đáng kể, bao gồm sự gia tăng của lượng chất thải và tiêu thụ nước, phản ánh phần nào mức độ phức tạp ngày càng tăng của hoạt động khai thác khi các trầm tích chất lượng cao bị cạn kiệt.
Các tiêu chuẩn bền vững tự nguyện đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy thực hành tốt và đảm bảo hiệu suất ESG, mặc dù sự đa dạng của các tiêu chuẩn đã dẫn đến những thách thức về tính tương thích và gánh nặng tuân thủ. Nỗ lực hài hòa hóa gần đây giữa các tổ chức chính như ICMM, The Copper Mark, Hiệp hội Khai thác Canada và Hội đồng Vàng Thế giới đại diện cho một bước tiến quan trọng hướng tới một cách tiếp cận nhất quán hơn đối với khai thác có trách nhiệm.
Để hỗ trợ khai thác bền vững và có trách nhiệm, các nhà hoạch định chính sách có thể thực hiện một loạt biện pháp, bao gồm tăng cường quy định, chi tiêu công có mục tiêu, cải thiện thu thập dữ liệu, tăng cường tính minh bạch và hỗ trợ các tiêu chuẩn bền vững. Những biện pháp này có thể giúp đảm bảo rằng chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng không chỉ đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng mà còn đóng góp vào kết quả môi trường và xã hội tích cực.
Cuối cùng, khai thác bền vững và có trách nhiệm không chỉ là một vấn đề về quản lý rủi ro mà còn là cơ hội để tạo ra giá trị chia sẻ cho tất cả các bên liên quan. Bằng cách áp dụng các thực hành bền vững, ngành công nghiệp khai thác có thể đảm bảo giấy phép xã hội để hoạt động, giảm chi phí hoạt động dài hạn, thu hút đầu tư có trách nhiệm và đóng góp vào sự phát triển kinh tế-xã hội của các cộng đồng chủ nhà. Trong bối cảnh chuyển đổi năng lượng toàn cầu, khai thác có trách nhiệm không chỉ là sự lựa chọn đúng đắn về mặt đạo đức mà còn là chiến lược kinh doanh khôn ngoan và yêu cầu thiết yếu cho an ninh khoáng sản.
Tài liệu tham khảo
Church, C., & Crawford, A. (2022). Green Conflict Minerals: The fuels of conflict in the transition to a low-carbon economy. International Institute for Sustainable Development.
Copper Mark. (2023). Annual Report 2023: Advancing Responsible Production. The Copper Mark.
Gleick, P. H. (2022). Water and Conflict: Fresh Water Resources and International Security. Pacific Institute for Studies in Development, Environment, and Security.
Hund, K., La Porta, D., Fabregas, T. P., Laing, T., & Drexhage, J. (2020). Minerals for Climate Action: The Mineral Intensity of the Clean Energy Transition. World Bank Group.
International Council on Mining and Metals. (2023). Mining Principles Performance Expectations. ICMM.
International Energy Agency. (2023a). The Role of Critical Minerals in Clean Energy Transitions. IEA Publications.
International Energy Agency. (2023b). Critical Minerals Market Review 2023. IEA Publications.
International Energy Agency. (2023c). Critical Minerals Data Explorer. IEA Publications.
Initiative for Responsible Mining Assurance. (2023). IRMA Standard for Responsible Mining. IRMA.
Mining Association of Canada. (2023). Towards Sustainable Mining Progress Report. Mining Association of Canada.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). Due Diligence Guidance for Responsible Supply Chains of Minerals from Conflict-Affected and High-Risk Areas. OECD Publishing.
Transparency International. (2022). Combating Corruption in Mining Approvals. Transparency International.
World Bank. (2023). Climate-Smart Mining: Minerals for Climate Action. World Bank Group.
World Economic Forum. (2023). Mining and Metals in a Sustainable World. World Economic Forum.
